Xử lý khủng hoảng tuổi lên 3: "Trái tim nóng và cái đầu lạnh" Xử lý khủng hoảng tuổi lên 3: "Trái tim nóng và cái đầu lạnh"

Xử lý khủng hoảng tuổi lên 3: “Trái tim nóng và cái đầu lạnh”

30-03-2016
Bởi: Chuyên trang Dạy con Có: 0 bình luận 3097 lượt thích

“Khủng hoảng tuổi lên 3” là vấn đề mà bé nào cũng sẽ gặp phải. Nhiều bố mẹ thực sự không có cách giải quyết, và dễ nổi giận với con. Làm sao không nổi cáu được khi đã làm mọi cách mà trẻ vẫn khóc quấy nhằng nhẵng chẳng vì lý do gì. Vậy hãy thực hiện theo quy trình dưới đây, bạn sẽ không phải lo lắng về vấn đề này nữa.

Quy trình xử lý “Khủng hoảng tuổi lên 3” bao gồm:

1. Bày tỏ sự đồng cảm với con (ôm, cầm tay, lắng nghe…)

2. Tìm hiểu, gọi tên vấn đề của con

3. Lắng nghe nhu cầu/cách giải quyết con mong muốn

4. Đưa ra đề xuất phương án bố/mẹ mong muốn thông qua các lựa chọn

5. Hỗ trợ con giải quyết vấn đề (nếu con cần)

6. Tuyên bố kết thúc khủng hoảng (hi-five, một cái ôm thật chặt, thật dài…)

Cụ thể như sau:

1. Bày tỏ sự đồng cảm với con

Dấu hiệu dễ nhận nhất của các hình thức khủng hoảng hay ăn vạ là khóc. Mà khi đã khóc, việc bạn yêu cầu con nín ngay lập tức là gần như không thể. Thế nên bố mẹ đừng bao giờ bắt đầu câu chuyện bằng “Nín, nín ngay lập tức”. Nói câu đó với tone giọng cao, cáu gắt, sẽ chỉ làm con thêm căng thẳng, sợ sệt, trái lại, con sẽ chỉ khóc to thêm. Và thế là đôi bên cùng mệt mỏi, cơn nóng tính sẽ đến rất nhanh.

– Nếu con khóc vì vòi vĩnh món đồ gì đó, trước tiên hãy “di dời” con khỏi hiện trường hoặc cắt sự chú ý của con vào những món đồ đó.

Chẳng hạn: Quay lưng lại hàng đồ chơi, dắt tay con đi ra chỗ khác…

– Nếu khóc vì đau (ngã, ốm, tiêm, tự làm đau…) hãy bình tĩnh và nhẹ nhàng hỏi thăm con đau ở đâu, đau ra sao. Thay vì phủ nhận cảm xúc của con kiểu “ôi giời, ngã tí mà kêu đau, đau gì mà đau” hoặc tệ hơn là trách con “đi đứng thế à?”

– Nếu khóc chưa rõ nguyên nhân, gào khóc to…, hãy bắt đầu với con bằng 1 cái ôm, thật lâu thật chặt. Cái ôm là điều tuyệt vời nhất mà một đứa trẻ mong muốn khi có cảm giác buồn, mệt, bất an, thất vọng…vì một điều gì đó.

Rồi sau đó là:

“Rồi, bây giờ con thấy ổn hơn chưa? Bình tĩnh nói cho mẹ nghe xem có chuyện gì?”

“Con cứ khóc thế này có mệt không? Nếu vừa khóc vừa nói mẹ chịu chẳng nghe được rõ con muốn nói gì”

“Mẹ muốn nghe xem có chuyện gì, để giúp con. Nếu con muốn mẹ giúp thì bình tĩnh kể cho mẹ xem nào”

“Hay cứ khóc nốt chỗ dở đi vậy, khi nào xong thì nói cho mẹ nghe xem có chuyện gì nhé”

Những điều này sẽ làm con cảm giác được lắng nghe, tạo niềm tin với con, tạo cảm giác bố mẹ đang ở cùng phía với mình, là bạn mình, có thiện chí với mình.

– Tuyệt đối không bao giờ đẻ con khóc một mình mà chưa nói chuyện/hỏi han/cùng con giải quyết vấn đề. Hãy nghĩ tới việc người lớn chúng ta cũng vậy thôi, việc bị bỏ mặc gào khóc một mình thật là tồi tệ, nó có thể là nguyên nhân của vô số những ý nghĩ tiêu cực hoặc nghiêm trọng hơn là chứng bệnh trầm cảm sau này.

20160330-day-con-09

Tìm hiểu rõ nguyên nhân vấn đề của con

2. Tìm hiểu, cùng con gọi tên vấn đề của con

Sau bước 1, khi đã có được sự tin tưởng và thiện chí muốn chia sẻ của con. Bước này, nói đơn giản thì bố mẹ hoàn toàn đóng vai là “tiếng vọng” của con.

Chẳng hạn: Nếu con nói “Con không thích ăn sữa chua xoài”, bố mẹ nên nói “Đồng ý, vậy là con không thích ăn xoài trộn với sữa chua có đúng không?” hoặc “Con không thích đi tất” – “Rồi, mẹ hiểu rồi, vậy là sáng nay mặc dù đang rất lạnh và tẹo nữa mẹ con mình sẽ đi bộ ngoài trời lạnh để đi học nhưng con vẫn không thích đi tất đúng không?”

Việc này sẽ vô cùng hiệu quả ở chỗ con thấy mẹ lắng nghe và hiểu những gì bạn ấy muốn. Cũng là 1 lần khẳng định lại vấn đề để bạn ấy có thời gian nghĩ xem thực ra vấn đề này có thực sự là vấn đề hay không. Và cũng “câu giờ” để cơn khóc/quấy/cảm xúc mạnh..của con từ từ lắng xuống.

3. Lắng nghe nhu cầu, cách giải quyết con mong muốn, phân tích vấn đề dựa trên thực tế (chứ không phải dựa trên ý kiến chủ quan của bố mẹ)

Vấn đề là của con, vậy con là người biết rõ nhất con muốn giải quyết nó như thế nào. Nên hỏi con trước, xem con muốn gì (Trong trường hợp hạn chế về thời gian, bạn nên hỏi nhanh ở bước này và đề xuất luôn phương án của mình)

Hãy dành cho các bạn nhỏ nhiều thời gian ở đây, vì có khi nói 1 lúc cái các con thực sự muốn lại khác xa cái lúc đầu con khóc hoặc ăn vạ để đòi. Đừng vội đánh giá, phủ định bất kỳ điều gì, hãy để con được nói ra những mong muốn của mình.

– “Vì sao con lại không thích đi tất?” (có thể câu trả lời là vì chân con bị nốt mụn sưng đau chẳng hạn, rất nhiều trường hợp khủng hoảng hay sự khóc quấy của các con đến từ những vấn đề hoàn toàn có thật và nghiêm túc)

– “Con thử nghĩ xem nếu không đi tất, tẹo đi bộ đi học ngoài trời lạnh thì chuyện gì sẽ xảy ra?”

– “Nếu không đi tất, con có cách nào khác để giữ chân không bị lạnh rồi bị ốm không?”

4. Đưa ra đề xuất phương án bố, mẹ mong muốn thông qua các lựa chọn.

Thay vì ép con bằng được vào một thứ mình muốn, bỏ qua mong muốn và suy nghĩ của con, hãy cùng con nghĩ. Đưa ra các lựa chọn cho con luôn phát huy hiệu quả cao nhất. Ngay cả việc “gói ghém” các lựa chọn này cũng là cả một nghệ thuật. Thay vì bắt con chọn “CÓ” hoặc “KHÔNG”, mình hay cố gắng nghĩ ra vài phương án kiểu “CÓ” và “GẦN VỚI CÓ” để con chọn trong đó, dù chọn phương án nào cũng vẫn là trong điều mình mong muốn.

Chẳng hạn: “Mẹ nghĩ nếu không đi tất thì cũng được thôi, nhưng chắc chắn tẹo nữa đi bộ con sẽ bị lạnh chân, mà lạnh chân thì rất dễ ốm, ốm lâu là phải vào viện rất nhiều vấn đề. Bây giờ con thử chọn xem con thích đôi nào hơn, đây mẹ thấy có 1 đôi Hello Kitty hồng với 1 đôi Ếch xanh này” (Trong 2-3 phương án, cố gắng có 1 phương án mạnh, đúng sở thích, nhu cầu của con để khả năng cao là con sẽ chọn phương án đấy).

“Hay đôi Kitty hồng này đi, mẹ cũng vào thay đôi tất hồng, thế là hai mẹ con đi tất sinh đôi nhé”

20160330-day-con-10

Cùng đối thoại để đưa ra phương án cho con

5. Hỗ trợ con giải quyết vấn đề (nếu con cần)

Bước này thường thì nên để con tự làm, hơi lâu nhưng tập cho con được khả năng tự giải quyết những vấn đề cá nhân.

6. Tuyên bố kết thúc khủng hoảng (hi-five, một cái ôm thật chặt, thật dài…)

Thường thì bố mẹ nên có vài câu “tổng kết nhanh” sự khủng hoảng vừa kết thúc, rồi hỏi con về những gì con tự nhận ra, suy nghĩ, rút kinh nghiệm cho lần sau. Gói gọn lại bằng một cái hi-five thật to hoặc một cái ôm thật chặt. Cái ôm luôn luôn kì diệu, đó là sự chia sẻ, đồng cảm, sự thừa nhận, tình yêu thương.

Đôi khi tầm ẩm ương này khóc quấy hay ăn vạ chả vì một lí do gì, hoặc vì lí do siêu lãng xẹt. Bố mẹ luôn phải giữ cái đầu lạnh, mình càng bình tĩnh thì mới cầm tay các con bình tĩnh giải quyết khủng hoảng được. Và tuyệt đối tránh những kiểu câu mệnh lệnh (Ví dụ: nín ngay, đứng dậy ngay, đi tất vào, không nói nữa, ăn đi, ăn nhanh lên…); Tránh dùng những cụm từ phủ định mạnh (Ví dụ: Không được, mẹ nói không là không…); Đánh giá, trách móc chung chung (Ví dụ: sao con hay ăn vạ thế?, sao con hư, quấy thế?, sao con lười ăn thế?, sao con nhát thế?…)

Chúc các bố mẹ có thật nhiều thời gian tận hưởng các con, kể cả những lúc khủng hoảng, vì thì nhiều khi khủng hoảng cũng đem lại cho căn nhà của mình nhiều tiếng cười.

 Theo chia sẻ của MC Nguyễn Minh Trang



Bình luận

Bạn phải đăng nhập để gửi phản hồi.

BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC